Welcome
Login:   Pass:     Register - Forgot Password - Resend Activation

Turkish Class Forums / Turkish Translation

Turkish Translation

Add reply to this discussion
T-E
1.       og2009
397 posts
 13 Apr 2017 Thu 01:38 am

(Bir arkada, bu makaleyi 襤ngilizceye çevirebilir mi?)

 

 

 

ABD ANAYASASI VE BAKANLIK S襤STEM襤 ÜZER襤NE B襤R 襤NCELEME

 

Dünyan覺n be k覺tas覺nda bugün 204 devlet vard覺r. Çok kutuplu bu dünya düzeninde her ülkenin, küreselleme ak覺m覺na kar覺n,  farkl覺 tarihsel alt yap覺, corafi konum, geleneksel kültür ve sosyolojik olgudan geldii; bu nedenle de çeitli yönetim biçimlerine sahip olduu görülür.
襤lk Ça’dan günümüze kadar geçen süreçte devlet yönetim modelleri hakk覺nda çok say覺da arat覺rma yap覺lm覺 ve kitap kaleme al覺nm覺t覺r. Bunlara örnek olarak Platon’un (Eflatun) “Devlet”, Aristoteles’in “Politika”, Yusuf Has Hacib’in “Kutadgu Bilig”, Niccolò Machiavelli’nin “Prens”,  Thomas Moore’覺n “Ütopya”, Daron Acemolu ile James A.Robinson’un “Uluslar覺n Düüü” kitaplar覺 gösterilebilir.

*

UNESCO’nun, Aristoteles’i, 2400. doum y覺l覺 nedeniyle, 2016’y覺 Aristoteles y覺l覺 ilan ettiini burada ayr覺ca belirtelim.
*

Dünya tarihinde, “襤deal bir devlet modeli nas覺l olmal覺d覺r?” sorusu biny覺llard覺r gündemdedir ve bundan böyle de gündemde kalaca覺 anla覺lmaktad覺r.
Günümüzde demokratik parlamenter sistem, bakanl覺k sistemi vb. devlet yönetim sistemleri imdiye kadar hep hukuki aç覺dan ele al覺nm覺 ve deerlendirilmitir.
Oysa devlet yönetimlerinin önemli bir boyutu da “siyaset bilimi” ile ilgili tarihsel birikime dayal覺  olan sosyolojik yönüdür.
Dünyada parlamenter sistemle yönetilen ülkelerin yan覺 s覺ra bakanl覺k sistemiyle yönetilen ülkelerin say覺s覺  az deildir. Ancak bakanl覺k sistemi denilirken siyaset bilimcilerin üzerinde en çok durduklar覺 ve akla ilk gelen (bakanl覺k sistemiyle yönetilen) Amerika Birleik Devletleri (ABD) Federal Cumhuriyeti’dir.
Bu yaz覺n覺n konusunu,  “ABD Anayasas覺 ve ABD Modeli Bakanl覺k Sistemi” oluturmaktad覺r.
*
Amerika K覺tas覺, Avrupal覺lar taraf覺ndan 1492’de kefedilmitir. K覺ta topraklar覺na ilk y覺llarda Ispanyollar, Portekizliler, Frans覺zlar, 襤ngilizler, 襤talyanlar ; sonraki y覺llarda da çeitli ülkelerden gelen göçmenler yerletirilmi ve k覺ta üzerinde koloniler kurulmutur.
18.yüzy覺lda Amerikan kolonilerinin say覺s覺 on üçe yükselmitir. Bu on üç koloni, ABD’nin temelini olutumutur.

Bu balamda, eyaletlerin kat覺l覺m覺 sonunda, 1776’da, Federal Devletin Ba覺ms覺zl覺k Bildirgesi’ni ilan edilerek  ABD, devlet olarak resmen kurulmutur.
Ancak, Amerikan kolonilerinin merkezi bir federal devlet yap覺s覺 alt覺nda birletirilmesi çok zorlu bir süreçten sonra gerçeklemitir.

Eyaletler, ulusal hükümetin, ülkeyi yönetecek kadar güçlü ve Amerikan halk覺n覺n özgürlüklerini etkin bir ekilde oluturacak ve koruyacak ekilde adil olmas覺 konusunda fikir birliine varm覺lard覺r.

Amerikan liderlerinin ve Anayasa Konvansiyonu delegelerinin ortak fikir ürünü olan ABD  Anayasas覺 ise; Amerikan Ba覺ms覺zl覺k Sava覺’n覺n (1775-1783) kazan覺lmas覺ndan ve eyaletlerdeki  federalist ve antifederalist parti gruplar覺n覺n aras覺ndaki  uzun süren tart覺mal覺 konfederasyon maddeleri müzakerelerinin tamamlanmas覺ndan sonra 1788′ de kabul edilerek yürürlüe konulmutur.
ABD Anayasas覺 ile Frans覺z  襤htilali (1789-1799) aras覺nda tarihsel ve sosyolojik bir etkileim olduu tarihçilerce vurgulan覺r.
Balang覺çta yedi madde ve yirmi bir bölümden ibaret olan ABD  Anayasas覺,   1791’de onaylanan Haklar Bildirgesi’ni izleyen y覺llarda, çounluk kural覺yla adaletsizlie kar覺 kiisel hak ve özgürlüklerin geniletilmesine ilikin olarak,  Anayasa konvansiyonu’na kat覺lan eyelet delegeleri taraf覺ndan ruhu, felsefesi ve üslubu ayn覺 kalarak, yirmi yedi defa deitirilmitir. Buna göre Anayasa’ya; eyaletler aras覺 ticaretin düzenlenmesi, Amerikan ekonomisinin çok yönlü denetlenmesi, Bakan, Kongre ve Federal mahkemelere gerekli ve uygun yetkiler verilmesi gibi konularda yeni ve deiiklik getiren maddeler eklenmitir.
Bilindii gibi, anayasalar覺n ortak ad覺 “toplumsal sözleme”dir ve toplumsal sözleme “toplumsal uzlama” ile salan覺r. Anayasalar toplum ihtiyaçlar覺 ve istekleri dorultusunda geliir. Bununla birlikte, anayasan覺n ruhu ve üslubu hep ayn覺 kal覺r.
Birleik Devletler Anayasas覺’n覺n giri bölümü öyledir: “Biz, Birleik Devletler Halk覺, daha mükemmel bir Birlik yaratmak, adaleti yerine getirmek, ülke içinde huzuru güvence alt覺na almak, ortak savunmay覺 gerçekletirmek, genel refah覺 art覺rmak ve özgürlüün nimetlerini kendimize ve gelecek kuaklara salamak için bu Amerika Birleik devletleri Anayasas覺’n覺 takdir ve tesis ediyoruz.” Birleik Devletler Anayasas覺’n覺n içeriinde  evrensel hukuk, hukukun üstünlüü, insan haklar覺, özgürlük, adalet, vicdan ve demokrasi vazgeçilmez  deerlerdir.
Son y覺llarda siyaset bilimcilerin üzerinde en çok durduklar覺  devlet yönetim biçimi, ABD
’de uygulanmakta olan federal cumhuriyet sistemidir. Zor, girift ve youn olan ABD sistemi; bir model ve bir kavram olarak; evrensel hukuk,   tarih, corafya, felsefe, kültür, etik,  edebiyat,  mimarl覺k, estetik gibi çeitli yönlerden arat覺r覺lmas覺 gerekli önemli boyutlara sahiptir.

Amerika Birleik Devletleri ya da Birleik Devletler ; illerden deil, balang覺çta koloni  konumundaki elli Eyelet ve bir Federal Bölge’den (Washington, DC) oluan bir federal anayasal cumhuriyettir. Ulusal hükümet’in merkezi, “District of Colombia” d覺r.

ABD Bakanl覺k Sistemi aa覺da  özet halinde incelenmitir.

*

Amerikan modeli bakanl覺k sisteminin üç ayr覺 özellii vard覺r. Buna göre ABD devlet mekanizmas覺, çok güçlü, etkin, ba覺ms覺z ve özerk üç kuvvettten- güçten- olumaktad覺r.

 

A-Kuvvetler Ayr覺m覺:

Birleik devletler anayasas覺n覺n ilk üç maddesi, devleti,  üç ayr覺 organ aras覺nda böler. Ulusal devlet, aralar覺nda kal覺n ve sert çizgilerle üç ana kuvvete (kuvvetler ayr覺m覺/ayr覺l覺覺) ayr覺lm覺t覺r :  1-Yasama Organ覺, 2-Yürütme Organ覺 ve 3-Yarg覺 Organ覺. Bu üç ana organ ba覺ms覺z ve özerktir. Çünkü kuvvetler ayr覺l覺覺n覺n olmad覺覺 yönetimlerde, demokrasi, insan haklar覺, hukukun üstünlüü ve özgürlükler de olmaz.

ABD anayasas覺; söz konusu üç ayr覺 organdan her birinin görev, yetki ve sorumluluk alanlar覺n覺   s覺n覺rlamakta; birinin gereinden fazla  güçlenerek a覺r覺 yetki sahibi olmas覺n覺 engellemektedir. Çünkü, evrensel hukukta yetkiler, s覺n覺rs覺z deildir.
Bu amaçla üç ana organdan her birinin ilevini tam olarak yerine getirebilmesi ve dier organlarla uyum içinde çal覺abilmesi için, organlar aras覺nda gerekli olan çok güçlü ve etkin denetim, kontrol, fren  ve denge mekanizmalar覺 kurulmutur. Söz konusu bu üç ana organdan her biri dierine müdahale edemez. Bu çerçevede devlet; hukuk, bilim, geleneksel, ulusal ve evrensel deerler içinde, çok güçlü, adil ve etkin kurumsal yap覺 ve ileyi kazanm覺t覺r.

Devlet kadrolar覺na da, liyakat esas覺na göre atamalar yap覺l覺r.

ABD yönetim sistemi, 18.yüzy覺lda, eitlik, insan haklar覺, adil yarg覺lama, kuvvetler ayr覺l覺覺 gibi evrensel kavram ve deerleri dünyan覺n gündemine getirmitir.

1- Yasama Organ覺 :

Birleik Devletler’de yasama  organ覺  Amerikan Kongresi’dir. Kongre, iki kanatl覺, iki meclisli, “Senato” ve  “Temsilciler Meclisi”nden olumaktad覺r.

Senato ve Temsilciler Meclisi üyeleri, ABD vatanda覺 olan eyalet halklar覺 taraf覺ndan seçilir.

Kongre’nin bal覺ca görevi, gerekli kanunlar覺 ç覺karmak ve yasal düzenlemeleri  yapmak, onaylamak ve yürürlüe koymakt覺r.

Bütün eyaletler Senato’da eit olarak temsil

edilir. Her eyaletin yasama meclisi taraf覺ndan, Senato’ya, alt覺 y覺ll覺k bir süre için seçilen iki senatör gönderilir. Senato’nun üçte biri her iki y覺lda bir yenilenir.
Temsilciler Meclisi ise nüfus yap覺lar覺na göre her eyaletten gönderilen ve iki y覺lda bir seçilen dört yüz otuz be  üyeden oluur.

Bir tasar覺n覺n kanunlaabilmesi için, o tasar覺n覺n  hem Senato hem de Temsilciler Meclisi taraf覺ndan tasdik edilmesi gerekir.

Bakan, savc覺 ve büyükelçi atamalar覺, Senato’nun onay覺 ile yürürlüe girer.

ABD Senatosu ile Temsilciler Meclisi’nin halkla olan balar覺 süreklilik ta覺r.
1791’de 襤nsan Haklar覺 Beyannamesi’nin eklenmesiyle birlikte federal anayasa, Amerikan halk覺n覺n hak ve özgürlüklerini tamamiyle güvence alt覺na alm覺; 1865 ‘de 覺rkç覺l覺k ve  kölelik  kald覺r覺lm覺; 1913’te de  kad覺nlara oy hakk覺 verilmitir.
Birleik Devletler taraf覺ndan hiç kimseye asalet ünvan覺 tan覺nmamaktad覺r.

2- Yürütme Organ覺:

 

ABD’de yürütme organ覺, ABD Bakan覺’n覺n  mensubu olduu partidir. Yürütme organ覺n覺n ba覺nda ABD Bakan覺 bulunur. 2016 y覺l覺  sonunda yap覺lan seçim sonunda, yürütme yetkisi, Demokrat Parti’den Cumhuriyetçi parti’ye geçmitir. Ancak, baz覺 siyaset bilimcilerine göre, bu her iki parti de belirli bir ulusal kaynaktan beslenmektedir.

ABD bakanl覺k rejiminde, Demokratik Parlamenter Sistem’deki gibi  cumhurbakan覺, babakan ve bakanlar kurulu yoktur. Bunun yerine ABD’ye özgü bakanl覺k sistemi bulunmaktad覺r.
Birleik Devletler’de il yerine, eyalet sistemi geçerlidir. Bakanl覺k sistemi,  Bakan ve  Bakana bal覺 Sekreterliklerden olumaktad覺r. ABD Bakan覺, kabinesini, milletvekillerinden deil, d覺ar覺dan, “sekreter” olarak adland覺r覺lan yüksek düzey memur statüsündeki adaylar aras覺ndan seçer. Sekreterler, parlamenter rejimlerdeki bakanl覺klar覺 ifade eder ve Bakan taraf覺ndan  atan覺rlar. Yürütme erki, Bakan’a bal覺d覺r.
Amerika’da federal hükümet, ulusal yasalar覺 uygular. Devlette, federal yap覺 içinde güçlü bir biçimde merkezi ve yerinden yönetim mekanizmalar覺 kurulmutur.   

Birleik Devletler’de seçimler üç ayr覺 düzeyde gerçekletirilir:  Federal seçimler, eyalet seçimleri, okul ve aile birlikleri seçimleri.
Seçim mevzuat覺, vergi mevzuat覺 gibi çok karma覺kt覺r. Bu yüzden halk覺n çounluu oy kullanmak istemez. Fakat son Amerikan seçimlerinde halk覺n kat覺l覺m oran覺 yükselmitir.
Anayasa; federal hükümet bünyesinin genel ana hatlar覺n覺  tayin eder; görev, yetki ve sorumluluklar覺yla faaliyetlerini aç覺k bir ekilde belirler.
ABD Bakan覺 ve Federal Hükümet, iki defadan fazla olmamak art覺yla dört y覺ll覺k bir süre için genel seçimle seçilir. Bakanl覺覺n boalmas覺 halinde, bakanl覺a bakan yard覺mc覺s覺 atan覺r.
Amerika’da iki siyasal parti vard覺r: Demokrat Parti ve Cumhuriyet Partisi. Orta s覺n覺f Demokrat Partilidir. Senato ve Temsilciler Meclisi  bu iki partiden oluur.
ABD bakanl覺k sisteminde Amerikan Bakan覺 bir partinin lideri deildir, sadece bir partinin üyesidir. Bakanl覺k sisteminde denge ve fren sistemleri olduu  için “parti liderlii kavram覺” da yoktur. Bu sistemde ABD Bakan覺 tek ba覺na parti yönetimine hakim olamaz.
Bakan, görevi kötüye kulland覺覺 iddias覺n覺n yeterli kan覺ta dayan覺larak, Temsilciler Meclisi’nde üçte iki üye çounluunun onay覺 üzerine görevden al覺nabilir.
Bakan覺n mensubu bulunduu parti sadece kendi oylar覺yla yasa ç覺karamaz; fakat  Temsilciler Meclisi’ne yasa tasar覺s覺 önerisinde bulunabilir. Çünkü bir yasa tasar覺s覺n覺n kanunlaabilmesi için bataki partinin  muhalefet partisini de  ikna etmesi gerekir.
Yönetimdeki parti, kanun hükmünde kararname ç覺karamaz ve üçlü kararname ile atama yapamaz
Amerika’da federal hükümet, ulusal yasalar覺 uygular. Federal yap覺 içinde merkezi ve yerinden yönetim mekanizmalar覺 kurulduundan; baz覺 siyaset bilimciler, çok çeitli alt etnik kimliklere ve alt kültürel yap覺lara dayal覺 tek üst kimlikli ve tek üst kültürlü üniter devlet anlay覺覺n覺n öngörülmesi bak覺m覺ndan, ABD Bakanl覺k Sistemi ile Roma 襤mparatorluu ve Osmanl覺 襤mparatorluu aras覺ndaki benzerliklerden söz ederler.
ABD’nin kuruluundan beri d覺 siyasetin yönetiminde bal覺ca söz sahibi  Bakan olmutur. Bununla birlikte Bakan覺n taahhütleri Kongre’nin  tasdikinden geçtii takdirde yürürlüe girer.
Bakan, Kongre taraf覺ndan onaylanm覺 bir kanun tasar覺s覺n覺 veto edebilir.Ancak Kongre’nin her iki kanad覺 taraf覺ndan üçte iki oyla al覺nan bir karar, bu vetoyu hükümsüz k覺lar ve tasar覺 kanunla覺r.
Eyalet hükümetlerindeki yönetim sistemi, federal hükümet sisteminin ayn覺s覺d覺r.
Her eyalet ;  kendisine özgü anayasaya; parlamentoya; idari, mali, teknik, ekonomik, hukuki ve adli yönlerden belirli görev, yetki ve  sorumluluk alanlar覺na  ve yönetim birimlerine sahiptir.
Eyaletler, yönetim bak覺m覺ndan ehir, kasaba, nahiye ve köylere ayr覺lm覺t覺r. Her eyaletin yürütme organ覺n覺n ba覺 Vali’dir. Vali, seçimle gelir.
Eyalet vatandalar覺n覺n günlük hayat覺n覺 etkileyen kanunlar, ehir ve kasabalardaki polis tekilat覺 taraf覺ndan uygulan覺r. “FBI” diye tan覺nan Federal Soruturma Bürosu ise yaln覺zca eyalet s覺n覺rlar覺 d覺覺ndaki yasal uygulamalar覺 yürütür.
Her eyaletin vatandalar覺, dier eyaletlerin vatandalar覺n覺n bütün haklar覺na sahiptir.
Ulusal hükümet ile eyelet hükümetlerinin yetkileri eittir. Ancak bir anlamazl覺k halinde  ulusal hükümet nihai yetkiye sahiptir.

3-Yarg覺 Organ覺:

Birleik Devletler’de üst düzey yarg覺 organ覺, dokuz üyeli Birleik Devletler Yüksek Mahkemesi’dir. Yüksek mahkeme üyeleri, halk veya yetkililer taraf覺ndan ömür boyu görev için seçilirler. Bakan, federal hakimleri ve hükûmet yetkililerini tayin eder. Yüksek Mahkeme ile dier federal mahkemeler, kanunlar覺 yorumlayarak görülmekte olan davalar覺 karara balar.
Anayasa yorumlar覺nda nihai yetki yüksek mahkemenindir.Yüksek Mahkeme, Anayasa’n覺n herhangi bir bölümüyle çat覺an federal, eyelet veya yerel bir yasay覺 kald覺rabilir. Yüksek mahkeme, bugüne kadar yüzlerce federal ve eyelet yasas覺n覺 iptal etmitir.

B-Denge ve Fren Sistemi:

Devlet idaresinde temel ilke, yasal düzenlemelerin yasama organ覺n覺n onay覺ndan ve yarg覺 denetiminden geçmesidir. Çünkü, geleneksel ve hukuksal devlet yönetiminde, herhangi bir organa s覺n覺rs覺z görev, yetki ve sorumluluk verilmez.
Amerikan Bakan覺 ve partisinin üzerinde Anayasa Mahkemesi ve Temsilciler Meclisi taraf覺ndan etkin denetleme mekanizmalar覺 kurulmutur.
Bakan覺n önerdii bir kanun tasar覺s覺, çok uzun bir süreç içinde Temsilciler Meclisi’nde ve Senato’daki komitelerce incelenir ve deerlendirilir. Tasar覺, devlet ve kamu yarar覺na uygun bulunursa Temsilciler Meclisi’nde onaylanarak kanunla覺r.
ABD’deki yerleik teamül uyar覺nca, devletin bütün mali ilemlerinde ve harcamalar覺nda, devlet ve kamu yarar覺 bal覺ca ölçüt olarak benimsenmekte ve yürütmenin bütün hesap ve ilemleri sürekli ve etkin olarak idari,  mali, ekonomik, hukuki  ve teknik yönlerden yasal denetim mekanizmalar覺na tabi tutulmaktad覺r.
Amerika’da, devlet bütçesi ve ek bütçe, Amerikan Bakan覺 ve mensubu olduu parti taraf覺ndan haz覺rlan覺r; ancak idarenin bu bütçe üzerinde bir yetkisi yoktur; çünkü bütçenin onaylanmas覺 muhalefetteki partinin ikna edilmesiyle gerçekleir.
Amerika’da sava ilan覺 ve asker gönderme, Temsilciler Meclisi ve Senato onay覺na bal覺d覺r. Hükümet, bir yabanc覺 ülkeye ancak alt覺 ay için asker gönderme yetkisine sahiptir.
D覺 politika uygulamalar覺,  Federal Devletin görevidir. Ancak bu politikalar, belli bir partinin deil, Senato’nun onay覺 ile yürürlüe girer. Amerikan Bakan覺 ya da mensup olduu parti, bir yabanc覺 ülkeye bir büyükelçiyi tek ba覺na tayin edemez; çünkü büyükelçi atamalar覺, Senato’nun onay覺na bal覺d覺r. Ayn覺 ekilde, yarg覺ç atamalar覺 da  Senato’nun onay覺 üzerine yürürlüe konur.
Federal Devlet; vergi, ordu, güvenlik, d覺 politika gibi ulusal konularda tek yetkilidir.
Amerika’da herkes göçmendir. Etnik kimlik veya kültürel yap覺 hiçbir ekilde gözetilmez. Ülkede, çok büyük özgürlük ve hissedarl覺k alan覺 içinde yaln覺zca ABD vatandal覺覺 statüsü geçerlidir.
Yabanc覺lara, yeil kart temin edilmesi suretiyle, seçimlerde oy  kullanmaks覺z覺n,  belirli koullarda, geçici olarak ülkede ikamet etme ve çal覺ma imkan覺 salan覺r.
Birleik Devletler’de noterlik müessesesi yoktur. Her Amerikal覺 istedii kiiyi noter olarak tayin edebilir.
ABD Gelir Vergisi Kanunu,  Kongre’ce, 1913’te onaylanm覺t覺r. Buna göre her eyalet vergi mevzuat覺n覺 ve uygulamalar覺n覺 kendisi düzenler. On sekiz ya覺n覺 dolduran her yurtta vergi mükellefidir ve gelir vergisi beyannamesi vermekle yükümlüdür. Amerika´da insanlar覺n en çok çekindii konu, çok zor ve karma覺k olduu için vergi uygulamalar覺 ve vergi cezalar覺d覺r.
Suç tekil eden fiiller ve bunlara verilecek ceza uygulamalar覺na ilikin mevzuat, dorudan doruya eyaletler taraf覺ndan belirlenir.
Toplumsal güvenlik ve polis tekilat覺 her eyaletin kendi sorumluluundad覺r.
Güvenlik ve polis tekilat覺na (eriflik vb.) ilikin usul ve esaslar eyaletlerce düzenlenir. Baz覺 eyaletlerde, tekilatlanma maliyeti ve finansman覺 eyaletteki vergileri art覺raca覺ndan polis tekilat覺 kurulamam覺t覺r.  Eyaletlerde tabanca ruhsat覺, mental bir rahats覺zl覺覺 yoksa herkese verilebilmektedir. Buna kar覺n, son y覺llarda tabanca verilmesine ilikin koullar zorlat覺r覺lm覺 ve kontrol alt覺na al覺nmaya balanm覺t覺r.

C-Kiisel ve Bireysel Özgürlükler:

Amerikan sisteminin temel alt yap覺s覺n覺, evrensel hukuk ilkeleri çerçevesinde  “düünce, ifade ve konuma özgürlüü” oluturur. Her ABD vatanda覺, devlet ve kamu düzenini bozmamak, kiilik haklar覺na sayg覺 göstermek ön kouluyla istediini düünmekte ve düündüünü ifade etmekte serbesttir.
Amerikan kanunlar覺 ve yönetmelikleri, öncelikle devletin bütünlüünü, kamu yarar覺n覺 ve kiisel özgürlükleri esas al覺r. Yasalar büyük bir ciddiyetle ve s覺f覺r toleransla uygulan覺r.

Sonuç:

Dünya devletleri anayasalar覺n覺  evrensel hukuk aç覺s覺ndan olmas覺 gereken uluslararas覺 standartlara ulat覺r覺lmas覺 ve ça覺m覺z覺n ideolojisine yak覺nlat覺r覺lmas覺 için Birlemi Milletler Tekilat覺’nda herhangi bir çal覺ma yoktur.
Örnein;  Çin, Rusya, Brezilya, Meksika, Güney Kore, Nijerya gibi devletlerde, bu ülkelerin geleneksel kültür ve toplumsal yap覺lar覺na  göre, ABD sisteminden oldukça farkl覺 deiik türde bakanl覺k sistemleri kurulmutur.
Fransa ve Küba gibi devletlerde de demokratik parlamenter sisteme benzer  yar覺 bakanl覺k sistemleri bulunmaktad覺r.

Birleik Devletler’e özgü “ABD Modeli Anayasa ve Bakanl覺k Sistemi” uygulamas覺nda, baz覺 teknik zorluklarla kar覺la覺ld覺覺  bilinmektedir : Örnein, 2016 Aral覺k’ta yap覺lan ABD Bakanl覺k Seçimi sonunda, “Demokrat Parti” aday覺 Hillary Clinton ülke ölçeinde daha çok “popular oy” ald覺ysa da; daha az toplam “popular oy” say覺s覺na sahip olan Cumhuriyetçi Parti aday覺 Donald Trump, eyaletler baz覺nda elde ettii “electrol oy”lar覺n  salad覺覺 üstünlükle 45.  ABD  Bakan覺 olmutur.

Bununla birlikte, toplum bilimciler ve siyaset bilimcileri taraf覺ndan; ABD Bakanl覺k Modeli Anayasa ve Bakanl覺k Sistemi; dünyada ilk defa üretilen ve yaln覺zca Amerika Birleik Devletleri’nde uygulamaya konulan; demokrasi, hukukun üstünlüü, insan haklar覺, özgürlükler, ulusal deerler, evrensel ilkeler ve laiklik aç覺lar覺ndan en çok gelimi, geni tabanl覺 bir toplumsal uzlama metni, modern ve üstün bir hukuk kayna覺 ve belgesi, en eski örnek bir federal anayasa  olarak kabul edilmektedir.

 



Edited (4/13/2017) by og2009

2.       denizli
959 posts
 13 Apr 2017 Thu 02:30 am

 

Quoting og2009

(Bir arkada, bu makaleyi 襤ngilizceye çevirebilir mi?)

 

 

 

ABD ANAYASASI VE BAKANLIK S襤STEM襤 ÜZER襤NE B襤R 襤NCELEME

 

Dünyan覺n be k覺tas覺nda bugün 204 devlet vard覺r. Çok kutuplu bu dünya düzeninde her ülkenin, küreselleme ak覺m覺na kar覺n,  farkl覺 tarihsel alt yap覺, corafi konum, geleneksel kültür ve sosyolojik olgudan geldii; bu nedenle de çeitli yönetim biçimlerine sahip olduu görülür.
襤lk Ça’dan günümüze kadar geçen süreçte devlet yönetim modelleri hakk覺nda çok say覺da arat覺rma yap覺lm覺 ve kitap kaleme al覺nm覺t覺r. Bunlara örnek olarak Platon’un (Eflatun) “Devlet”, Aristoteles’in “Politika”, Yusuf Has Hacib’in “Kutadgu Bilig”, Niccolò Machiavelli’nin “Prens”,  Thomas Moore’覺n “Ütopya”, Daron Acemolu ile James A.Robinson’un “Uluslar覺n Düüü” kitaplar覺 gösterilebilir.

*

UNESCO’nun, Aristoteles’i, 2400. doum y覺l覺 nedeniyle, 2016’y覺 Aristoteles y覺l覺 ilan ettiini burada ayr覺ca belirtelim.
*

Dünya tarihinde, “襤deal bir devlet modeli nas覺l olmal覺d覺r?” sorusu biny覺llard覺r gündemdedir ve bundan böyle de gündemde kalaca覺 anla覺lmaktad覺r.
Günümüzde demokratik parlamenter sistem, bakanl覺k sistemi vb. devlet yönetim sistemleri imdiye kadar hep hukuki aç覺dan ele al覺nm覺 ve deerlendirilmitir.
Oysa devlet yönetimlerinin önemli bir boyutu da “siyaset bilimi” ile ilgili tarihsel birikime dayal覺  olan sosyolojik yönüdür.
Dünyada parlamenter sistemle yönetilen ülkelerin yan覺 s覺ra bakanl覺k sistemiyle yönetilen ülkelerin say覺s覺  az deildir. Ancak bakanl覺k sistemi denilirken siyaset bilimcilerin üzerinde en çok durduklar覺 ve akla ilk gelen (bakanl覺k sistemiyle yönetilen) Amerika Birleik Devletleri (ABD) Federal Cumhuriyeti’dir.
Bu yaz覺n覺n konusunu,  “ABD Anayasas覺 ve ABD Modeli Bakanl覺k Sistemi” oluturmaktad覺r.
*
Amerika K覺tas覺, Avrupal覺lar taraf覺ndan 1492’de kefedilmitir. K覺ta topraklar覺na ilk y覺llarda Ispanyollar, Portekizliler, Frans覺zlar, 襤ngilizler, 襤talyanlar ; sonraki y覺llarda da çeitli ülkelerden gelen göçmenler yerletirilmi ve k覺ta üzerinde koloniler kurulmutur.
18.yüzy覺lda Amerikan kolonilerinin say覺s覺 on üçe yükselmitir. Bu on üç koloni, ABD’nin temelini olutumutur.

Bu balamda, eyaletlerin kat覺l覺m覺 sonunda, 1776’da, Federal Devletin Ba覺ms覺zl覺k Bildirgesi’ni ilan edilerek  ABD, devlet olarak resmen kurulmutur.
Ancak, Amerikan kolonilerinin merkezi bir federal devlet yap覺s覺 alt覺nda birletirilmesi çok zorlu bir süreçten sonra gerçeklemitir.

Eyaletler, ulusal hükümetin, ülkeyi yönetecek kadar güçlü ve Amerikan halk覺n覺n özgürlüklerini etkin bir ekilde oluturacak ve koruyacak ekilde adil olmas覺 konusunda fikir birliine varm覺lard覺r.

Amerikan liderlerinin ve Anayasa Konvansiyonu delegelerinin ortak fikir ürünü olan ABD  Anayasas覺 ise; Amerikan Ba覺ms覺zl覺k Sava覺’n覺n (1775-1783) kazan覺lmas覺ndan ve eyaletlerdeki  federalist ve antifederalist parti gruplar覺n覺n aras覺ndaki  uzun süren tart覺mal覺 konfederasyon maddeleri müzakerelerinin tamamlanmas覺ndan sonra 1788′ de kabul edilerek yürürlüe konulmutur.
ABD Anayasas覺 ile Frans覺z  襤htilali (1789-1799) aras覺nda tarihsel ve sosyolojik bir etkileim olduu tarihçilerce vurgulan覺r.
Balang覺çta yedi madde ve yirmi bir bölümden ibaret olan ABD  Anayasas覺,   1791’de onaylanan Haklar Bildirgesi’ni izleyen y覺llarda, çounluk kural覺yla adaletsizlie kar覺 kiisel hak ve özgürlüklerin geniletilmesine ilikin olarak,  Anayasa konvansiyonu’na kat覺lan eyelet delegeleri taraf覺ndan ruhu, felsefesi ve üslubu ayn覺 kalarak, yirmi yedi defa deitirilmitir. Buna göre Anayasa’ya; eyaletler aras覺 ticaretin düzenlenmesi, Amerikan ekonomisinin çok yönlü denetlenmesi, Bakan, Kongre ve Federal mahkemelere gerekli ve uygun yetkiler verilmesi gibi konularda yeni ve deiiklik getiren maddeler eklenmitir.
Bilindii gibi, anayasalar覺n ortak ad覺 “toplumsal sözleme”dir ve toplumsal sözleme “toplumsal uzlama” ile salan覺r. Anayasalar toplum ihtiyaçlar覺 ve istekleri dorultusunda geliir. Bununla birlikte, anayasan覺n ruhu ve üslubu hep ayn覺 kal覺r.
Birleik Devletler Anayasas覺’n覺n giri bölümü öyledir: “Biz, Birleik Devletler Halk覺, daha mükemmel bir Birlik yaratmak, adaleti yerine getirmek, ülke içinde huzuru güvence alt覺na almak, ortak savunmay覺 gerçekletirmek, genel refah覺 art覺rmak ve özgürlüün nimetlerini kendimize ve gelecek kuaklara salamak için bu Amerika Birleik devletleri Anayasas覺’n覺 takdir ve tesis ediyoruz.” Birleik Devletler Anayasas覺’n覺n içeriinde  evrensel hukuk, hukukun üstünlüü, insan haklar覺, özgürlük, adalet, vicdan ve demokrasi vazgeçilmez  deerlerdir.
Son y覺llarda siyaset bilimcilerin üzerinde en çok durduklar覺  devlet yönetim biçimi, ABD
’de uygulanmakta olan federal cumhuriyet sistemidir. Zor, girift ve youn olan ABD sistemi; bir model ve bir kavram olarak; evrensel hukuk,   tarih, corafya, felsefe, kültür, etik,  edebiyat,  mimarl覺k, estetik gibi çeitli yönlerden arat覺r覺lmas覺 gerekli önemli boyutlara sahiptir.

Amerika Birleik Devletleri ya da Birleik Devletler ; illerden deil, balang覺çta koloni  konumundaki elli Eyelet ve bir Federal Bölge’den (Washington, DC) oluan bir federal anayasal cumhuriyettir. Ulusal hükümet’in merkezi, “District of Colombia” d覺r.

ABD Bakanl覺k Sistemi aa覺da  özet halinde incelenmitir.

*

Amerikan modeli bakanl覺k sisteminin üç ayr覺 özellii vard覺r. Buna göre ABD devlet mekanizmas覺, çok güçlü, etkin, ba覺ms覺z ve özerk üç kuvvettten- güçten- olumaktad覺r.

 

A-Kuvvetler Ayr覺m覺:

Birleik devletler anayasas覺n覺n ilk üç maddesi, devleti,  üç ayr覺 organ aras覺nda böler. Ulusal devlet, aralar覺nda kal覺n ve sert çizgilerle üç ana kuvvete (kuvvetler ayr覺m覺/ayr覺l覺覺) ayr覺lm覺t覺r :  1-Yasama Organ覺, 2-Yürütme Organ覺 ve 3-Yarg覺 Organ覺. Bu üç ana organ ba覺ms覺z ve özerktir. Çünkü kuvvetler ayr覺l覺覺n覺n olmad覺覺 yönetimlerde, demokrasi, insan haklar覺, hukukun üstünlüü ve özgürlükler de olmaz.

ABD anayasas覺; söz konusu üç ayr覺 organdan her birinin görev, yetki ve sorumluluk alanlar覺n覺   s覺n覺rlamakta; birinin gereinden fazla  güçlenerek a覺r覺 yetki sahibi olmas覺n覺 engellemektedir. Çünkü, evrensel hukukta yetkiler, s覺n覺rs覺z deildir.
Bu amaçla üç ana organdan her birinin ilevini tam olarak yerine getirebilmesi ve dier organlarla uyum içinde çal覺abilmesi için, organlar aras覺nda gerekli olan çok güçlü ve etkin denetim, kontrol, fren  ve denge mekanizmalar覺 kurulmutur. Söz konusu bu üç ana organdan her biri dierine müdahale edemez. Bu çerçevede devlet; hukuk, bilim, geleneksel, ulusal ve evrensel deerler içinde, çok güçlü, adil ve etkin kurumsal yap覺 ve ileyi kazanm覺t覺r.

Devlet kadrolar覺na da, liyakat esas覺na göre atamalar yap覺l覺r.

ABD yönetim sistemi, 18.yüzy覺lda, eitlik, insan haklar覺, adil yarg覺lama, kuvvetler ayr覺l覺覺 gibi evrensel kavram ve deerleri dünyan覺n gündemine getirmitir.

1- Yasama Organ覺 :

Birleik Devletler’de yasama  organ覺  Amerikan Kongresi’dir. Kongre, iki kanatl覺, iki meclisli, “Senato” ve  “Temsilciler Meclisi”nden olumaktad覺r.

Senato ve Temsilciler Meclisi üyeleri, ABD vatanda覺 olan eyalet halklar覺 taraf覺ndan seçilir.

Kongre’nin bal覺ca görevi, gerekli kanunlar覺 ç覺karmak ve yasal düzenlemeleri  yapmak, onaylamak ve yürürlüe koymakt覺r.

Bütün eyaletler Senato’da eit olarak temsil

edilir. Her eyaletin yasama meclisi taraf覺ndan, Senato’ya, alt覺 y覺ll覺k bir süre için seçilen iki senatör gönderilir. Senato’nun üçte biri her iki y覺lda bir yenilenir.
Temsilciler Meclisi ise nüfus yap覺lar覺na göre her eyaletten gönderilen ve iki y覺lda bir seçilen dört yüz otuz be  üyeden oluur.

Bir tasar覺n覺n kanunlaabilmesi için, o tasar覺n覺n  hem Senato hem de Temsilciler Meclisi taraf覺ndan tasdik edilmesi gerekir.

Bakan, savc覺 ve büyükelçi atamalar覺, Senato’nun onay覺 ile yürürlüe girer.

ABD Senatosu ile Temsilciler Meclisi’nin halkla olan balar覺 süreklilik ta覺r.
1791’de 襤nsan Haklar覺 Beyannamesi’nin eklenmesiyle birlikte federal anayasa, Amerikan halk覺n覺n hak ve özgürlüklerini tamamiyle güvence alt覺na alm覺; 1865 ‘de 覺rkç覺l覺k ve  kölelik  kald覺r覺lm覺; 1913’te de  kad覺nlara oy hakk覺 verilmitir.
Birleik Devletler taraf覺ndan hiç kimseye asalet ünvan覺 tan覺nmamaktad覺r.

2- Yürütme Organ覺:

 

ABD’de yürütme organ覺, ABD Bakan覺’n覺n  mensubu olduu partidir. Yürütme organ覺n覺n ba覺nda ABD Bakan覺 bulunur. 2016 y覺l覺  sonunda yap覺lan seçim sonunda, yürütme yetkisi, Demokrat Parti’den Cumhuriyetçi parti’ye geçmitir. Ancak, baz覺 siyaset bilimcilerine göre, bu her iki parti de belirli bir ulusal kaynaktan beslenmektedir.

ABD bakanl覺k rejiminde, Demokratik Parlamenter Sistem’deki gibi  cumhurbakan覺, babakan ve bakanlar kurulu yoktur. Bunun yerine ABD’ye özgü bakanl覺k sistemi bulunmaktad覺r.
Birleik Devletler’de il yerine, eyalet sistemi geçerlidir. Bakanl覺k sistemi,  Bakan ve  Bakana bal覺 Sekreterliklerden olumaktad覺r. ABD Bakan覺, kabinesini, milletvekillerinden deil, d覺ar覺dan, “sekreter” olarak adland覺r覺lan yüksek düzey memur statüsündeki adaylar aras覺ndan seçer. Sekreterler, parlamenter rejimlerdeki bakanl覺klar覺 ifade eder ve Bakan taraf覺ndan  atan覺rlar. Yürütme erki, Bakan’a bal覺d覺r.
Amerika’da federal hükümet, ulusal yasalar覺 uygular. Devlette, federal yap覺 içinde güçlü bir biçimde merkezi ve yerinden yönetim mekanizmalar覺 kurulmutur.   

Birleik Devletler’de seçimler üç ayr覺 düzeyde gerçekletirilir:  Federal seçimler, eyalet seçimleri, okul ve aile birlikleri seçimleri.
Seçim mevzuat覺, vergi mevzuat覺 gibi çok karma覺kt覺r. Bu yüzden halk覺n çounluu oy kullanmak istemez. Fakat son Amerikan seçimlerinde halk覺n kat覺l覺m oran覺 yükselmitir.
Anayasa; federal hükümet bünyesinin genel ana hatlar覺n覺  tayin eder; görev, yetki ve sorumluluklar覺yla faaliyetlerini aç覺k bir ekilde belirler.
ABD Bakan覺 ve Federal Hükümet, iki defadan fazla olmamak art覺yla dört y覺ll覺k bir süre için genel seçimle seçilir. Bakanl覺覺n boalmas覺 halinde, bakanl覺a bakan yard覺mc覺s覺 atan覺r.
Amerika’da iki siyasal parti vard覺r: Demokrat Parti ve Cumhuriyet Partisi. Orta s覺n覺f Demokrat Partilidir. Senato ve Temsilciler Meclisi  bu iki partiden oluur.
ABD bakanl覺k sisteminde Amerikan Bakan覺 bir partinin lideri deildir, sadece bir partinin üyesidir. Bakanl覺k sisteminde denge ve fren sistemleri olduu  için “parti liderlii kavram覺” da yoktur. Bu sistemde ABD Bakan覺 tek ba覺na parti yönetimine hakim olamaz.
Bakan, görevi kötüye kulland覺覺 iddias覺n覺n yeterli kan覺ta dayan覺larak, Temsilciler Meclisi’nde üçte iki üye çounluunun onay覺 üzerine görevden al覺nabilir.
Bakan覺n mensubu bulunduu parti sadece kendi oylar覺yla yasa ç覺karamaz; fakat  Temsilciler Meclisi’ne yasa tasar覺s覺 önerisinde bulunabilir. Çünkü bir yasa tasar覺s覺n覺n kanunlaabilmesi için bataki partinin  muhalefet partisini de  ikna etmesi gerekir.
Yönetimdeki parti, kanun hükmünde kararname ç覺karamaz ve üçlü kararname ile atama yapamaz
Amerika’da federal hükümet, ulusal yasalar覺 uygular. Federal yap覺 içinde merkezi ve yerinden yönetim mekanizmalar覺 kurulduundan; baz覺 siyaset bilimciler, çok çeitli alt etnik kimliklere ve alt kültürel yap覺lara dayal覺 tek üst kimlikli ve tek üst kültürlü üniter devlet anlay覺覺n覺n öngörülmesi bak覺m覺ndan, ABD Bakanl覺k Sistemi ile Roma 襤mparatorluu ve Osmanl覺 襤mparatorluu aras覺ndaki benzerliklerden söz ederler.
ABD’nin kuruluundan beri d覺 siyasetin yönetiminde bal覺ca söz sahibi  Bakan olmutur. Bununla birlikte Bakan覺n taahhütleri Kongre’nin  tasdikinden geçtii takdirde yürürlüe girer.
Bakan, Kongre taraf覺ndan onaylanm覺 bir kanun tasar覺s覺n覺 veto edebilir.Ancak Kongre’nin her iki kanad覺 taraf覺ndan üçte iki oyla al覺nan bir karar, bu vetoyu hükümsüz k覺lar ve tasar覺 kanunla覺r.
Eyalet hükümetlerindeki yönetim sistemi, federal hükümet sisteminin ayn覺s覺d覺r.
Her eyalet ;  kendisine özgü anayasaya; parlamentoya; idari, mali, teknik, ekonomik, hukuki ve adli yönlerden belirli görev, yetki ve  sorumluluk alanlar覺na  ve yönetim birimlerine sahiptir.
Eyaletler, yönetim bak覺m覺ndan ehir, kasaba, nahiye ve köylere ayr覺lm覺t覺r. Her eyaletin yürütme organ覺n覺n ba覺 Vali’dir. Vali, seçimle gelir.
Eyalet vatandalar覺n覺n günlük hayat覺n覺 etkileyen kanunlar, ehir ve kasabalardaki polis tekilat覺 taraf覺ndan uygulan覺r. “FBI” diye tan覺nan Federal Soruturma Bürosu ise yaln覺zca eyalet s覺n覺rlar覺 d覺覺ndaki yasal uygulamalar覺 yürütür.
Her eyaletin vatandalar覺, dier eyaletlerin vatandalar覺n覺n bütün haklar覺na sahiptir.
Ulusal hükümet ile eyelet hükümetlerinin yetkileri eittir. Ancak bir anlamazl覺k halinde  ulusal hükümet nihai yetkiye sahiptir.

3-Yarg覺 Organ覺:

Birleik Devletler’de üst düzey yarg覺 organ覺, dokuz üyeli Birleik Devletler Yüksek Mahkemesi’dir. Yüksek mahkeme üyeleri, halk veya yetkililer taraf覺ndan ömür boyu görev için seçilirler. Bakan, federal hakimleri ve hükûmet yetkililerini tayin eder. Yüksek Mahkeme ile dier federal mahkemeler, kanunlar覺 yorumlayarak görülmekte olan davalar覺 karara balar.
Anayasa yorumlar覺nda nihai yetki yüksek mahkemenindir.Yüksek Mahkeme, Anayasa’n覺n herhangi bir bölümüyle çat覺an federal, eyelet veya yerel bir yasay覺 kald覺rabilir. Yüksek mahkeme, bugüne kadar yüzlerce federal ve eyelet yasas覺n覺 iptal etmitir.

B-Denge ve Fren Sistemi:

Devlet idaresinde temel ilke, yasal düzenlemelerin yasama organ覺n覺n onay覺ndan ve yarg覺 denetiminden geçmesidir. Çünkü, geleneksel ve hukuksal devlet yönetiminde, herhangi bir organa s覺n覺rs覺z görev, yetki ve sorumluluk verilmez.
Amerikan Bakan覺 ve partisinin üzerinde Anayasa Mahkemesi ve Temsilciler Meclisi taraf覺ndan etkin denetleme mekanizmalar覺 kurulmutur.
Bakan覺n önerdii bir kanun tasar覺s覺, çok uzun bir süreç içinde Temsilciler Meclisi’nde ve Senato’daki komitelerce incelenir ve deerlendirilir. Tasar覺, devlet ve kamu yarar覺na uygun bulunursa Temsilciler Meclisi’nde onaylanarak kanunla覺r.
ABD’deki yerleik teamül uyar覺nca, devletin bütün mali ilemlerinde ve harcamalar覺nda, devlet ve kamu yarar覺 bal覺ca ölçüt olarak benimsenmekte ve yürütmenin bütün hesap ve ilemleri sürekli ve etkin olarak idari,  mali, ekonomik, hukuki  ve teknik yönlerden yasal denetim mekanizmalar覺na tabi tutulmaktad覺r.
Amerika’da, devlet bütçesi ve ek bütçe, Amerikan Bakan覺 ve mensubu olduu parti taraf覺ndan haz覺rlan覺r; ancak idarenin bu bütçe üzerinde bir yetkisi yoktur; çünkü bütçenin onaylanmas覺 muhalefetteki partinin ikna edilmesiyle gerçekleir.
Amerika’da sava ilan覺 ve asker gönderme, Temsilciler Meclisi ve Senato onay覺na bal覺d覺r. Hükümet, bir yabanc覺 ülkeye ancak alt覺 ay için asker gönderme yetkisine sahiptir.
D覺 politika uygulamalar覺,  Federal Devletin görevidir. Ancak bu politikalar, belli bir partinin deil, Senato’nun onay覺 ile yürürlüe girer. Amerikan Bakan覺 ya da mensup olduu parti, bir yabanc覺 ülkeye bir büyükelçiyi tek ba覺na tayin edemez; çünkü büyükelçi atamalar覺, Senato’nun onay覺na bal覺d覺r. Ayn覺 ekilde, yarg覺ç atamalar覺 da  Senato’nun onay覺 üzerine yürürlüe konur.
Federal Devlet; vergi, ordu, güvenlik, d覺 politika gibi ulusal konularda tek yetkilidir.
Amerika’da herkes göçmendir. Etnik kimlik veya kültürel yap覺 hiçbir ekilde gözetilmez. Ülkede, çok büyük özgürlük ve hissedarl覺k alan覺 içinde yaln覺zca ABD vatandal覺覺 statüsü geçerlidir.
Yabanc覺lara, yeil kart temin edilmesi suretiyle, seçimlerde oy  kullanmaks覺z覺n,  belirli koullarda, geçici olarak ülkede ikamet etme ve çal覺ma imkan覺 salan覺r.
Birleik Devletler’de noterlik müessesesi yoktur. Her Amerikal覺 istedii kiiyi noter olarak tayin edebilir.
ABD Gelir Vergisi Kanunu,  Kongre’ce, 1913’te onaylanm覺t覺r. Buna göre her eyalet vergi mevzuat覺n覺 ve uygulamalar覺n覺 kendisi düzenler. On sekiz ya覺n覺 dolduran her yurtta vergi mükellefidir ve gelir vergisi beyannamesi vermekle yükümlüdür. Amerika´da insanlar覺n en çok çekindii konu, çok zor ve karma覺k olduu için vergi uygulamalar覺 ve vergi cezalar覺d覺r.
Suç tekil eden fiiller ve bunlara verilecek ceza uygulamalar覺na ilikin mevzuat, dorudan doruya eyaletler taraf覺ndan belirlenir.
Toplumsal güvenlik ve polis tekilat覺 her eyaletin kendi sorumluluundad覺r.
Güvenlik ve polis tekilat覺na (eriflik vb.) ilikin usul ve esaslar eyaletlerce düzenlenir. Baz覺 eyaletlerde, tekilatlanma maliyeti ve finansman覺 eyaletteki vergileri art覺raca覺ndan polis tekilat覺 kurulamam覺t覺r.  Eyaletlerde tabanca ruhsat覺, mental bir rahats覺zl覺覺 yoksa herkese verilebilmektedir. Buna kar覺n, son y覺llarda tabanca verilmesine ilikin koullar zorlat覺r覺lm覺 ve kontrol alt覺na al覺nmaya balanm覺t覺r.

C-Kiisel ve Bireysel Özgürlükler:

Amerikan sisteminin temel alt yap覺s覺n覺, evrensel hukuk ilkeleri çerçevesinde  “düünce, ifade ve konuma özgürlüü” oluturur. Her ABD vatanda覺, devlet ve kamu düzenini bozmamak, kiilik haklar覺na sayg覺 göstermek ön kouluyla istediini düünmekte ve düündüünü ifade etmekte serbesttir.
Amerikan kanunlar覺 ve yönetmelikleri, öncelikle devletin bütünlüünü, kamu yarar覺n覺 ve kiisel özgürlükleri esas al覺r. Yasalar büyük bir ciddiyetle ve s覺f覺r toleransla uygulan覺r.

Sonuç:

Dünya devletleri anayasalar覺n覺  evrensel hukuk aç覺s覺ndan olmas覺 gereken uluslararas覺 standartlara ulat覺r覺lmas覺 ve ça覺m覺z覺n ideolojisine yak覺nlat覺r覺lmas覺 için Birlemi Milletler Tekilat覺’nda herhangi bir çal覺ma yoktur.
Örnein;  Çin, Rusya, Brezilya, Meksika, Güney Kore, Nijerya gibi devletlerde, bu ülkelerin geleneksel kültür ve toplumsal yap覺lar覺na  göre, ABD sisteminden oldukça farkl覺 deiik türde bakanl覺k sistemleri kurulmutur.
Fransa ve Küba gibi devletlerde de demokratik parlamenter sisteme benzer  yar覺 bakanl覺k sistemleri bulunmaktad覺r.

Birleik Devletler’e özgü “ABD Modeli Anayasa ve Bakanl覺k Sistemi” uygulamas覺nda, baz覺 teknik zorluklarla kar覺la覺ld覺覺  bilinmektedir : Örnein, 2016 Aral覺k’ta yap覺lan ABD Bakanl覺k Seçimi sonunda, “Demokrat Parti” aday覺 Hillary Clinton ülke ölçeinde daha çok “popular oy” ald覺ysa da; daha az toplam “popular oy” say覺s覺na sahip olan Cumhuriyetçi Parti aday覺 Donald Trump, eyaletler baz覺nda elde ettii “electrol oy”lar覺n  salad覺覺 üstünlükle 45.  ABD  Bakan覺 olmutur.

Bununla birlikte, toplum bilimciler ve siyaset bilimcileri taraf覺ndan; ABD Bakanl覺k Modeli Anayasa ve Bakanl覺k Sistemi; dünyada ilk defa üretilen ve yaln覺zca Amerika Birleik Devletleri’nde uygulamaya konulan; demokrasi, hukukun üstünlüü, insan haklar覺, özgürlükler, ulusal deerler, evrensel ilkeler ve laiklik aç覺lar覺ndan en çok gelimi, geni tabanl覺 bir toplumsal uzlama metni, modern ve üstün bir hukuk kayna覺 ve belgesi, en eski örnek bir federal anayasa  olarak kabul edilmektedir.

 

 

 

I tried this but it wasn´t helpful:

https://www.google.com/search?espv=2&q=get+long+political+messages+translated+from+Turkish+from+friends



Edited (4/13/2017) by denizli

Add reply to this discussion




Turkish Dictionary
Turkish Chat
Open mini chat
New in Forums
To have your
denizli: Thankyou!
T-E: rahmet vs minnetle anyioruz
gokuyum: Maybe it can be translated as "We remember him with mercy and ...
10 Kas覺m
og2009: I think scientific criticism is useful for people.
E-T I am more of a listner than talker
Leo S: harp00n, you used "kendi ... but could we have used "kendim hakk...
Turkish spelling and pronunciation guide
qdemir: ...
Grammar Textbook
qdemir: Now with audio.
29 EK襤M CUMHUR襤YET BAYRAMI織NIN 96. YILI...
tunci: 29 EK襤M ... ... 96. YILI HERKESE KUTLU OLSUN !
E-T: I am shocked I tell you, shocked.
harp00n: Sana ... ok oldum. ok...
Question
qdemir: The ... is OK. ... translates as ... You may omit ... Ben ondan &ccedi...
Question
denizli: (sorry ...
possessive case help me..
mrdr: Hi,Could you please write whole sentence? If I know the sentence,...
TURK-ENG. .THX...
mrdr: Hi, This is more difficult than other sentence. I try to translate. ...
Random Pictures of Turkey
Add thumbnails like this to your site
Most commented