Welcome
Login:   Pass:     Register - Forgot Password - Resend Activation

Turkish Class Forums / Turkish Translation

Turkish Translation

Add reply to this discussion
T-E
1.       og2009
394 posts
 13 Oct 2016 Thu 09:20 pm

ORTA DOU ÜZER襤NE B襤R ARATIRMA

 

Önder Gürcan

ogurcan2003@yahoo.com

Bilindii gibi,  Orta Dou corafyas覺n覺, Suriye, Irak, Katar, Ürdün, 襤srail, Lübnan, 襤ran, Filistin, Suudi Arabistan, Birleik Arap Emirlikleri, Umman, Kuveyt, Bahreyn, Yemen ve M覺s覺r oluturmaktad覺r.

***

Orta Dou’nun tarihi, önemli olaylar覺n balam覺nda analitik olarak özetle öyle:
Orta Dou Bölgesi’nde, Antik Ça’da,  Pagan kültürüne dayal覺 çok say覺da kent  devlet hüküm sürüyordu. M.Ö. 4000’de Sümer uygarl覺覺, M.Ö. 3500’de M覺s覺r Krall覺覺 dodu. M.Ö.3300’de, bölge, rakip kentler aras覺nda ilk dünya savalar覺na sahne oldu. M.Ö.2800 – 2334 aras覺nda, Mezopotamya’n覺n ilk imparatorluu Akadlar Krall覺覺, bölgeye hükmetti ve uluslararas覺 ticaret geliti. M.Ö.1830’da, Babil Hanedanl覺覺  kuruldu. M.Ö. 1595’de, bölge,  Hititler’in hakimiyetine geçti. Ard覺ndan, Hurriler, Suriye’deki kentleri, Mitanni Krall覺覺 alt覺nda birletirdi. M.Ö.1530’da, 襤ran’dan gelen Kassitler, Mezopotamya’y覺 istila etti. M.Ö.1500’de, Saba halk覺, Yemen ve arabistan’a  yerleti.  M.Ö.1300′ de,  Güney Suriye’de ilk Asur 襤mparatorluu kuruldu. M.Ö.1275’de, Suriye topraklar覺 üzerinde, M覺s覺r- Hitit Sava覺 yaand覺 ve Fenike kent devletleri ortaya ç覺kt覺. M.Ö. 1100’de, 襤srailoullar覺 (Yahudiler), Filistin topraklar覺nda  襤srail Krall覺覺n覺 kurdu ve Hazreti Davut, bakent  Kudüs kentini ina etti. M.Ö.605’de, Babilliler, Asur 襤mparatorluu’na son verdi.  M.Ö.586’da,  Babil Devleti, Kudüs’ü ele geçirdi ve ehri tahrip etti. M.Ö.538’de, Persler, Babil’in yönetiminine el koydu. M.Ö.403’de, Nabatiler, Ürdün’de yeni bir krall覺k kurdu. M.Ö.331’de,   Makedonyal覺lar (襤skender) Mezopotamya’y覺 egemenlii alt覺na ald覺. M.Ö.66,  Romal覺lar覺n, Anadolu ve Suriye topraklar覺n覺 ele geçirdii y覺ld覺. M.Ö.13’de,  Hazreti Musa, 襤srailoullar覺n覺 M覺s覺r’daki esaretten kurtard覺. M.S. 30’da,  Hazreti 襤sa, Romal覺lar taraf覺ndan Kudüs’ün d覺覺nda çarm覺ha gerildi. 106’da,  Romal覺lar, Arabistan eyaletini kurarak  Mezopotamya’y覺 egemenliine katt覺. 238’de, Sasaniler, Mezoportamya’y覺 Romal覺lardan alarak Suriye’de hakimiyet tesis etti. 363’de, Sasaniler, Türklerle  birleerek Yemen’e, 612’de de Anadolu, Suriye ve Filistin’e hakim oldu. 610’da, 襤slamiyet dodu. 632’de, Arap 襤mparatorluu kuruldu. VII. Yüzy覺lda, Arap Uygarl覺覺, kuzeyde Avrupa k覺tas覺na,  bat覺da Kuzey Afrika ve 襤spanya’ya, douda Orta Asya’ya yay覺lmaya balad覺. 636’da, Halife Ömer yönetimindeki Arap ordular覺  Suriye, M覺s覺r ve Filistin’i fethetti ve  Afrika’da ilk 襤slami yerleim alanlar覺 tesis edildi. 642’de, Arap 襤mparatorluu, Pers topraklar覺n覺 zapt ederek Sasani 襤mparatorluu’na son verdi. 656’da,  Halife Ali döneminde, Arap 襤mparatorluu içinde iç savalar meydana geldi  ve 661’de, Emeviler yönetimi ele geçirdi. 702’de, Arap 襤mparatorluu, Bat覺 ve Kuzey Afrika k覺y覺lar覺ndan Atlantik Okyanusu’na kadar topraklar覺n覺 geniletti. 705’te, Arap birlikleri, 襤slam dinini Orta Asya’ya  ta覺d覺. 717’de, Arap ordular覺, Constantinapolis’i (襤stanbul) kuatt覺. 744’de, Arap 襤mparatorluundaki iç sava, Abbasi Hanedan覺’n覺n baa geçmesiyle son buldu. 750’de, Abbasiler, Zab’taki savata Emevileri yenerek Orta Dou’daki 襤slam uygarl覺覺n覺n lideri  oldu. 751’de,  Araplar ve Türkler  birleerek Talas’ta Çinlileri malup etti  ve  襤slamiyet Orta Asya Türkleri aras覺nda yay覺ld覺. 756’da, Emeviler, Ispanya’ya hakim oldu ve ba覺ms覺z Cordoba Emirlii’ni kurdu. 762’de, Abbasiler, Badat kentini bakent yapt覺. 789’da Fas’ta, bir müslüman devleti  襤drisi Devleti;  800’de, Tunus’ta,  bir 襤slam devleti olan Aghlabidler; Çad Gölü çevresinde, Yemen Krall覺覺; 808’de M覺s覺r’da, Tulunid Devleti; 909’da,  Tunus’da, Fatimi Devleti kuruldu. 945’de, 襤ran Buyid Hanedan覺, Abbasilerden Badat kentini ald覺. 965’de, Fatimiler, M覺s覺r’覺 igal ederek Kahire kentini ina etti.  1055’de, Türkler (Selçuklular), Badat’覺, 1071’de de Malazgirt Sava覺’nda Bizansl覺lar覺 yenerek Anadolu’nun büyük bir k覺sm覺n覺 ele geçirdi.  Türkler, 1075 ‘de, Suriye ve Filistin’e hakim oldu. 1096’da, Birinci Haçl覺 Seferleri, Türkler taraf覺ndan bozguna urat覺ld覺. 1118’de, Kudüs’te, Solomon Tap覺na覺n覺 ve Kudüs’ü  korumak için Tap覺nak ovalyelii sistemi oluturuldu. 1148’de,  襤kinci Haçl覺 Seferleri, Filistin’de Türkler taraf覺ndan durduruldu. 1187’de, Hattin Sava覺’nda, H覺ristiyan ordular覺n覺 malup eden Müslüman ve Türk kökenli komutan Selahaddin Eyyübi Kudüs’ü  ald覺 ve 1171’de, M覺s覺r’da Eyyübi Devleti’ni kurdu. 1191’deki Üçüncü Haçl覺 Seferi’nde, Haçl覺lar覺n Kudüs’ü yeniden ele geçirme giriimi sonuçsuz kald覺.1197 ve 1219’da, Dördüncü ve Beinci Haçl覺 Seferleri de baar覺l覺 olamad覺. 1258’de, Moollar, Suriye ve Badat yönetimini   ele geçirdi; ancak 1260’da, Memluklara malup olunca geri çekildi. 1268 – 1291’de,  Memluklular, Filistin ve Suriye’de H覺ristiyanlar覺n elinde bulunan  kaleleri igal ederek bölgedeki H覺ristiyan krall覺klar覺n覺n son izlerini sildi. 1299’da,  Türk komutan Osman Bey, Anadolu’daki Türklerin sultan覺 ilan edildi ve böylece Osmanl覺 襤mparatorluu’nun temelleri at覺ld覺. 1393’de, Timur 襤mparatorluu, Mezopotamya’ya yöneldi ve 1402’de,  Ankara sava覺’nda Osmanl覺 襤mparatorluu’nu malup ederek Asya’da hakimiyet salad覺. 1413’de, Osmanl覺 襤mparatorluu, Anadolu’daki egemenliini yeniden kabul ettirdi. 1529 – 1574’de, Osmanl覺 襤mparatorluu, Cezayir, M覺s覺r ve Tunus’u, topraklar覺na katt覺. 1705’de, Tunus, ba覺ms覺zl覺覺n覺 ilan etti. 1638’de, Osmanl覺 襤mparatorluu, Badat’覺n yönetimini ele ald覺. 1768’de, M覺s覺r, ba覺ms覺z bir devlet haline geldi. 1835’de, Libya,  Osmanl覺 襤mparatorluunun yönetimi alt覺na girdi.  1874’de, Osmanl覺 襤mparatorluu da覺lmaya balay覺nca Orta Dou’daki bölgesel gücünü kaybetti. 1913’de, 襤talya, Libya’y覺 topraklar覺na katt覺. 1914-1918 döneminde, baz覺 tarihçilerin “Petrol Sava覺” diye tan覺mlad覺klaru覺 “Birinci Dünya Sava覺”, Orta Dou’da birçok deiiklie yol açt覺. 1920’de, Suriye ve Lübnan, Frans覺z mandas覺 oldu. Ayn覺 y覺lda, 襤ngiltere de Mezopotamya’y覺 kendi himayesine alarak  bölgenin ismini  Irak ve Filistin olarak deitirdi. 1923’de, Osmanl覺 襤mparatorluunun devam覺 olarak Türkiye Cumhuriyeti Devleti kuruldu ve Türkiye,  k覺sa bir sürede bölgesel güç ve küresel aktör haline geldi. Ayn覺 y覺lda, Ürdün, Filistin’ den ayr覺ld覺. 1926’da, Lübnan, ba覺ms覺z bir devlet kimliine kavutu. 1927’de, 襤ngiltere, Irak’ 覺n ba覺ms覺zl覺覺n覺 tan覺d覺. 1929’da, Araplar, Kudüs yak覺nlar覺ndaki yahudi yerleimlerine sald覺rd覺. 1932’de, Suudi Arabistan Krall覺覺 kuruldu.  1936’da, M覺s覺r, 襤ngiltere’den ayr覺larak ba覺ms覺zl覺覺n覺 kazand覺. 1939-1945 y覺llar覺, “襤kinci Dünya Sava覺”n覺n yaand覺覺 dönemdi. Bu sava覺n ard覺ndan Bat覺 ve Dou Bloku aras覺nda “Souk Sava” balad覺. 1941’de, Orta Dou’da, 襤ngiltere ve 襤talya  mücadelesi balad覺. 1945  ve 1946’da, Suriye ve Ürdün ba覺ms覺zl覺klar覺n覺 ilan etti. Bu arada bölgede, Arap Birlii olutu. 1948’de,  襤srail Devleti kuruldu. 襤srail Devleti’nin kuruluundan sonra Birinci Arap-襤srail sava覺 balad覺. 1949’da, 襤srail ve M覺s覺r aras覺nda atekes anlamas覺 imzaland覺.  1958’de, Ürdün, Bat覺 eria ve Kudüs’ün dousunu igal etti. 1951’de,  Libya, ba覺ms覺z bir devlet oldu. 1954-59’da, Türkiye, Irak, 襤ngiltere, 襤ran ve Pakistan aras覺nda “Badat Pakt覺” ad覺yla bölgesel ibirlii tekilat覺 kuruldu. 1947-1991 y覺llar覺, Dou ve Bat覺 bloklar覺 aras覺nda “Souk Sava” dönemi olarak tarihe geçti. 1956’da, 襤kinci Arap-襤srail Sava覺 balad覺. 1959-79’da, Badat Pakt覺’n覺n sona ermesiyle Türkiye, ABD, 襤ngiltere, 襤ran ve Pakistan aras覺nda “CENTO” ad覺 alt覺nda güvenlik anlamas覺 yürürlüe girdi. 1967’de, Üçüncü Arap-襤srail Sava覺’nda, (Alt覺 Gün Savalar覺) 襤srail, Dou Kudüs ve Golan tepelerini ele geçirdi. 1964’de, Türkiye, 襤ran ve Pakistan aras覺nda, Kalk覺nma 襤çin Bölgesel 襤birlii Tekilat覺 (RCD) kuruldu. Ancak, CENTO’nun 1980’de feshedilmesi sonucu RCD’nin de varl覺覺 son buldu. 1968’de,  Filistin kurtulu  örgütü kuruldu. 1971’de, Kuveyt, Katar ve Birleik Arap Emirlikleri ba覺ms覺zl覺klar覺n覺 elde etti. 1973’de, Dördüncü Arap – 襤srail Sava覺 (Yom Kippur) yaand覺.  襤srail her savatan  toprak kazanarak ç覺k覺yordu.  Bu durum,  dünyada, Petrol 襤hraç eden Ülkeler Tekilat olan OPEC’in etkisiyle  “Petrol Krizi”ne yol açt覺. 1975’de, Lübnan’ da Müslümanlar ve H覺ristiyanlar aras覺nda iç sava ç覺kt覺. 1978-79’da, ABD, M覺s覺r ve 襤srail aras覺nda “Camp David Anlamas覺” imzaland覺. 1978’de,  襤ran’da ahl覺k Hanedan覺 devrilerek yeni bir rejim hayata geçirildi. 1980-89’da,  dünya, 襤ran – Irak sava覺’na sahne oldu. 1981’de, 襤srail, Irak’覺n nükleer reaktörünü yok etti ve Lübnan’a yürüdü. Ayn覺 y覺lda, ABD sava uçaklar覺, Libya’y覺 bombalad覺. 1990’da,  Irak, Kuveyt’i igal etti. Bunun üzerine Avrupa Birlii ve Arap ülkeleri,  Irak’ a kar覺 bir koalisyon kurdu ve 1991’de,  Körfez Sava覺 yap覺ld覺. Ayn覺 y覺lda, Bat覺 ve Dou Bloku aras覺ndaki  “Souk Sava” sona erdi.  2001’de, 襤srail – Filistin ilikileri donduruldu.  11 eylül 2001’de, ABD’ye, New York ve Pentagon’a hava sald覺r覺lar覺 düzenlendi. 2003’de, ABD ve 襤ngiltere, Irak’覺n kitle imha silahlar覺na sahip olduu gerekçesiyle çok uluslu koalisyon güçleriyle birlikte 襤kinci Körfez Sava覺’n覺 balatt覺 ve Irak’覺 igal etti.  2005’de, 襤srail, Gazze  eridi’ nden çekildi. 2006’da,  Irak’ta çok uluslu “Koalisyon” kuruldu.  2008’de, Filistin-襤srail Gazze Sava覺 bölge tarihinde yerini ald覺.

***

imdi de 2010 y覺l覺na gelelim: Bölgede, Arap halklar覺n覺n; Tunus, M覺s覺r, Libya, Suriye, Bahreyn, Cezayir, Ürdün ve Yemen’de büyük; Moritanya, Suudi Arabistan, Umman, Irak, Lübnan ve Fas’ta küçük ölçüde, “襤slami demokrasi” ad覺 alt覺nda, bugüne kadar hiç ei görülmemi, ortak eitlik, özgürlük ve insan haklar覺 talepleri ortaya ç覺kt覺 ve  “Arap  Bahar覺” hareketi balat覺ld覺.  Bu postmodern sosyolojik olgunun 覺覺覺nda, 2011’de, M覺s覺r ve Libya’da iç rejim deiiklikleri dikkati çekti. Bunu, Suriye’de, halen devam etmekte olan trajik iç sava izledi.

***

Baz覺 siyaset bilimciler, Orta Dou’daki  kronik  sorunlar覺n bal覺ca kayna覺n覺n, ABD’li siyaset bilimci Samuel P.Huntington’un “Medeniyetler Çat覺mas覺 ve Dünya Düzeninin Yeniden Kurulmas覺” (The Clash of Civilizations and the Remarking of World Order, 1966) adl覺 arat覺rma kitab覺n覺n olduunu ifade etmektedir.

***

Bugün Orta Dou; 襤lk dünya uygarl覺klar覺n覺n ve üç dünya dininin doduu ve yay覺ld覺覺 bir bölge olarak, geçmiten gelen, ad覺 henüz somut olarak konulmam覺 sorunlar yuma覺na dönütürülmütür. Bu sorunlar yuma覺n覺n, t覺pk覺 geçmiteki gibi, gelecek kuaklara da aynen devredilmesi  düünülemez. Bu sorunlar覺n, yeni bir bulvar aç覺larak, evrensel deerlerin 覺覺覺nda, yeni bir stratejiyle ele al覺nmas覺 beklenir.
Bu yüzden Orta Dou, uzun y覺llardan beri, dünya kamuoyunun gündeminde… Arap ülkelerindeki  iç kar覺覺kl覺klar ve karma覺k ilikiler a覺, günümüzün bal覺ca kayg覺 uyand覺ran gündem maddesi olarak hassasiyetini  korumaktad覺r.

***

Bat覺 bas覺n覺nda, özellikle Economist, Financial Times,  CNN ve BBC’de, her gün, bu  konuyla ilgili çeitli haberler ve makaleler yay覺mlanmaktad覺r. Çok say覺da entelektüel bilim insan覺, siyaset bilimci, toplum bilimci, yazar ve akademisyence de konuya ilikin farkl覺 arat覺rma, analiz ve yorumlar yap覺lagelmekte, çözüm önerileri ortaya konulmaktad覺r. Ne var ki bu sorunun ne somut kaynak ve nedenlerine ne de somut çözüm yollar覺na iaret edilmektedir. Konu, adeta çok bilinmeyenli bir denklem gibi gösterilmekte ve bilgi kirliliine neden olunmaktad覺r. Oysa, küresel ve bölgesel aktörlerin politik söylem ve davran覺lar覺, komple teorilerine gerek duyulmadan,  gözler önündedir. Küresel güçlerin, Orta Dou’daki petrol, enerji ve su kaynaklar覺yla ilgili geleneksel stratejik ve jeopolitik hedefleri   dünya kamuoyunun bilgisi dahilindedir.

***

Orta Dou tarihi, Dünya tarihi gibi savalar tarihidir.Bir bilgeye sormular: “Bu güzel dünyada  iddet ve sava neden olmaktad覺r?” Bilge bu soruya öyle cevap vermi: “Dünyan覺n okullar覺nda, bilim ve teknolojinin yan覺 s覺ra, sevgi, sayg覺, etik ve kültürün edebiyat覺 ve felsefesi, çocuklara yeterince öretilmedii için!”

***

 

ABD’nin dünyaca ünlü eski siyaset bilimcisi Henry A. Kissinger; 2015 y覺l覺nda yay覺mlad覺覺 “Dünya Düzeni”  (World Order) adl覺 yeni arat覺rma kitab覺nda, “Uluslararas覺 sistemin  yeniden yap覺land覺r覺lmas覺 gerektiini, bunun için dünyan覺n bir evrime ihtiyac覺 bulunduunu, bu salanamad覺覺 takdirde dünya devletlerinin iinin gelecek y覺llarda daha da zorlaaca覺n覺” vurgulamaktad覺r.

***

Orta Dou sorununun çözümünün; silaha bavurulmadan, demokratikleme, bölgesel ve küresel aktörler aras覺nda i birlii ve entegrasyon, etkin diplomasi, insan haklar覺,  evrensel hukuk ve uluslararas覺 sözlemeler çerçevesinde salanmas覺 mümkün görülmektedir. Sorunlar, çözüm için vard覺r.

***

Sonuç olarak; Orta Dou, yakla覺k alt覺 bin y覺ll覺k tarihsel dokusuyla yerli yerinde durmaktad覺r. Bu bölgenin kültürel ve sosyo-ekonomik dokusunun doru okunmas覺,  uluslararas覺 yönetim sisteminin yeniden yap覺land覺r覺lmas覺,  mevcut sorunlara bilimsel yönden  somut çözüm yollar覺 getirilmesi,   böylece dünya bar覺覺n覺n ve güvenliinin güçlü bir ekilde gerçekletirilmesi  gerekmektedir.
Böyle bir yasal ve asli görev, yetki ve sorumluluk, Birlemi Milletler Tekilat覺’na (BM)  dümektedir.

*

2.       zeytinne
596 posts
 18 Oct 2016 Tue 09:09 pm

Cool! 

3.       og2009
394 posts
 19 Oct 2016 Wed 01:26 pm

TRUE FRIENDS

Good friends are like stars.
You don´t always see them.
But you know they are always there...

(If there is a true friend)



Edited (10/19/2016) by og2009

Add reply to this discussion




Turkish Dictionary
Turkish Chat
Open mini chat
New in Forums
Grammar Textbook
qdemir: The e-book version is now $4.99 instead of $9.99 at Amazon.com till th...
TURK-ENG. .THX...
mrdr: Hi, This is more difficult than other sentence. I try to translate. ...
TUR-ENG thank you...
mrdr: Hi,It is very difficult to protect real ... I translated in Go...
Eid
bydand: Iyi Bayramlar.
T羹rk癟em kontrol edebilir misin l羹tfen?
john250: yardimin ... teekkur ederim. Hersey anladim
T羹rk癟em kontrol edebilir mis覺n l羹tfen?
john250: yard覺m覺n ... teekkur eder覺m
G繹re explained
ETurgut1974: Thank you
G繹re explained
ETurgut1974: I understand that ... ... means ... to me’. In a movie I re...
G繹re explained
ETurgut1974: I understand that ... ... means ... to me’. In a movie I re...
- m覺t覺 / -d覺
: ...
e to t please
mrdr: Haziran sonunda ... ... Orada olacak m覺s覺n? Seninle buluma...
T羹rkcem kontrol edebilier misin l羹tfen?
qdemir: Rica ederim.
Random Pictures of Turkey
Add thumbnails like this to your site
Most liked